Tot 1837 stond hier een klein pand dat eigendom was van de gemeente Ootmarsum. Het was 33 m2 groot en stond op de hoek van het kerkhof, dat lag rondom de kerk, wat nu dus het Kerkplein is en had het kadastrale nummer A833. Het heeft waarschijnlijk dienst gedaan als toegang tot het kerkhof en opslag van onderhoudsgereedschap voor het kerkhof. Tot het bezoek van Lodewijk-Napoleon aan Ootmarsum in 1809 was de kerk in handen van de protestanten. Het kerkhof zal dus ook in gebruik geweest zijn door de protestanten. Wel was ook het kerkhof eigendom van de gemeente Ootmarsum!
Stadsschool
In 1837 werd het huisje afgebroken en werd er de Stadsschool gebouwd met het kadastrale nummer A1347. De school lag dus pal tegenover de huidige pastorie en was 138 m2 groot. Op het adres Kerkplein 27 was tot dat moment ook een school gevestigd, die daarna in gebruik genomen werd door de brandweer. De oude school was wat kleiner: 115 m2, dus wellicht te klein geworden voor het aantal leerlingen dat er les kreeg.
Het kerkhof aan de Oldenzaalsestraat was in die tijd ook al in gebruik, maar wel eigendom van de wijnhandelaar Hendrikus Teusse (1782-1855). In 1850 werd het kerkhof aan de Oldenzaalsestraat eigendom van de R.-K. kerk. Door bemiddeling van Lodewijk Napoleon in 1809, werd de R.-K. kerk ook weer eigenaar van de kerk op het Kerkplein. De protestanten kregen een nieuw te bouwen kerk aan de Ganzenmarkt.
Brandspuitenhuis
In 1871 werd er tegen de school een brandspuitenhuis gebouwd. De school werd nu A1697 en het brandspuitenhuis A1698. Waarschijnlijk heeft de brandspuit hiervoor onderdak gehad in de oude school.
Het heeft geen lang leven gehad, want al in 1880 werden zowel de school als het brandspuitenhuis weer afgebroken en de vrijgekomen grond werd weer toegevoegd aan de begraafplaats. Het werd kadastraal A1812. Er was inmiddels een nieuwe school gebouwd aan de Oostwal.
Kerkplein
In 1887 werden het kerkhof en de vrijgekomen percelen samengevoegd tot het Kerkplein. De functie als kerkhof is kennelijk rond die tijd verplaatst naar het kerkhof aan de Oldenzaalsestraat. Opmerkelijk is dat op de kadastrale tekening de kerktoren nog is ingetekend in potlood. Op de kaart van 1871 staat deze nog wel afgebeeld, terwijl in 1838 al het besluit was genomen de toren af te breken. Een bouwkundig advies wegens vermeende bouwvalligheid lag hier aan ten grondslag. Achteraf bleek dat erg mee te vallen, maar het kwaad was geschied. De stenen zijn gebruikt voor wegverharding van de weg naar Almelo.
Tekst: Herman Steigstra
