Almelosestraat 82, Groot Agelo

Almelosestraat 82

Tijthoff

Tweehonderd jaar geleden was de woning die hier lag eigendom van de tapper en landbouwer Joost Tiethoff (1769-1854). Het kadastrale nummer was toen A921. Joost was ook eigenaar van het perceel aan de overkant, waar later een tolhuis werd gebouwd. Joost was getrouwd met Anna Maria Catharina Margaretha Hofhuis (1779-1853) en het echtpaar kreeg 9 kinderen, waarschijnlijk geboren in Klein Agelo, wat bij het kadaster werd vermeld als zijn woonplaats op het moment dat het eigendom werd ingeschreven.

De woning is lange tijd in de familie gebleven. Via zoon Hermannus Tijthof (1800-1877) en kleinzoon Jodocus Gerhardus Hendrik Tijthoff (1826-1900) kwam de woning in 1905 in handen van de achterkleindochter Johanna Tijthoff (1875-1945). Zij was getrouwd met de Duitse textielfabrikant Carl Povel (1865-1943).

De woning werd herbouwd en het kadastrale nummer werd na het herschikken van een aantal percelen A2584.

In 1911 werd de woning opnieuw herbouwd en kreeg het kadastrale nummer A3001.

Oorlog

De boerderij werd verpacht aan Jan Kroeze (1880-1962). Gedurende de oorlog werden er onderduikers gehuisvest en ondersteunde de familie Kroeze de bevolking met geld en etenswaren waar nodig. Ook werden grafkransen gefinancierd voor gevallen geallieerden. Dit alles met instemming van de in Nordhorn wonende familie Povel.

Het was zuur dat na de oorlog de bezittingen werden gevorderd door de Nederlandse staat, omdat er sprake was was Duits bezit. De Nederlandse regering had in 1944 in Londen al besloten (het Besluit Vijandelijk Vermogen, BVV) dat al het Duitse bezit gevorderd zou worden en dus ook de bezittingen van de Duitse familie Povel.

Na langdurige processen waarbij het goede gedrag van de familie Povel werd aangetoond, kwamen de bezittingen weer in eigendom van de familie Povel. Het proces werd aangespannen door de oudste zoon, Hermann Josef Povel (1904-1979). Uiteindelijk werden de bezittingen terugverkocht aan de tweede dochter, Elisabeth Catharina Maria Müller-Povel (*1905), het einde van een lelijk juridisch schaakspel.

Kroeze

De boerderij was dus al die tijd verpacht aan Jan Kroeze (1880-1962) (getrouwd met Barbara Tenniglo (1873-1959)), die in 1948 werd opgevolgd door zijn zoon Hendrik Kroeze (1912-1978) (getrouwd met Sien Averes (1918-2010)). Later heeft de familie Povel het landgoed verkocht aan de familie Kroeze die van vader op zoon onafgebroken pachter is geweest van de boerderij en 43 ha grond. Erve Tijthoff was tot zijn overlijden in 2021 eigendom van Jan Kroeze (1950-2021) die er een manege in dreef.

Een zeer interessant artikel over Erve Tijthoff is te vinden in het Jaarboek 2002: "Erve Tijthoff, vijandelijk vermogen of niet".

Gebaseerd op een artikel van dr. mr. F.A.J. van der Ven

Jan Kroeze op Bonanza

Jan Kroeze (1950-2021) tijdens een concours op zijn paard Bonanza.

Grootvader Jan Kroeze pachtte jarenlang het erve Tijthoff van de familie Povel uit Duitsland. In 1948 opgevolgd door zijn zoon H. (Hennik) Kroeze. De familie Kroeze kocht later het erf met de verpachte gronden van Povel. Nu (2003) heeft (kleinzoon) Jan Kroeze er een manege.

Jan Kroeze

Jan Kroeze (1880-1962) bezig met rogge maaien op het door hem gepachte land behorend bij erve Tijthoff.

Jan Kroeze pachtte jarenlang het erve Tijthoff van de familie Povel uit Duitsland. Het land op de foto lag aan de Almelosestraat tussen Schuurman en mensink. In 1948 werd hij opgevolgd door zijn zoon H. (Hennik) Kroeze. De familie Kroeze kocht later het erf met de verpachte gronden van Povel. Nu (2003) heeft kleinzoon Jan Kroeze er een manege.

Hendrik Kroeze

Hendrik Kroeze (1912-1978) met op zijn arm een baby. (gehuwd met Sien Averes (1918-2010))

Betsie Kouijzer staand in de koets van Kroeze.

Betsie Kouijzer (1921-1992) was bevriend met Sientje en Lena Averes. Zij waren buurmeisjes. Sien Averes (1918-2010) trouwde met Hendrik Kroeze (1912-1978) die paarden en koetsjes had. De meisjes maakten gezellige tochtjes met de koets.

Het echtpaar Kroeze-Tenniglo

Het echtpaar Kroeze-Tenniglo, woonachtig op erve Tijthoff.

Jan Kroeze (1880-1962) pachtte jarenlang het erve Tijthoff van de familie Povel uit Duitsland. In 1948 werd hij opgevolgd door zijn zoon Hendrik Kroeze (1912-1978). De familie Kroeze kocht later het erf met de verpachte gronden van Povel. Nu (2003) heeft kleinzoon Jan Kroeze er een manege.

Erve Tijthoff

Vroeger was het erve Tijthoff eigendom van Johanna Tijthoff (1875-1945). Zij was de weduwe van de Duitse textielfabrikant Carl Povel (1865-1943). De boerderij werd na de oorlog verpacht aan Jan Kroeze (1880-1962) die in 1948 werd opgevolgd door zijn zoon Hendrik Kroeze (1912-1978) (getrouwd met Sien Averes (1918-2010)). Later heeft de familie Povel het landgoed verkocht o.a de boerderij aan de familie Kroeze die van vader op zoon onafgebroken pachter is geweest van de boerderij en 43 ha grond. Erve Tijthoff was tot zijn overlijden in 2021 eigendom van Jan Kroeze (1950-2021) die er een manegebedrijf in dreef.

In het Jaarboek 2002 van de Heemkunde Ootmarsum staat een interessant artikel over dit erf “Erve Tijthoff: vijandelijk vermogen of niet?”

Barbara Kroeze-Tenniglo in het koetsje op erve Tijthoff.

Barbara Kroeze-Tenniglo (1873-1959) in het koetsje op erve Tijthoff. Zij was getrouwd met Jan Kroeze (1880-1962). Ze woonden op erve Tijthoff. De bijnaam van Barbara Kroeze was ’tante Bartje’. Het koetsje werd gebruikt voor een ritje naar de kerk.

Lies Kroeze met melkbussen

Boerin Lies Kroeze (1913-1974) met melkbussen op een karretje op het erf van boerderij Kroeze aan de voet van de Kuiperberg.

Vroeger was het erve eigendom van de laatste nazaat van de familie Tijthoff: Johanna Tijthoff (1875-1945) weduwe van de Duitse textielfabrikant Carl Povel. De boerderij werd na de oorlog verpacht aan Jan Kroeze (1880-1962) die in 1948 werd opgevolgd door zijn zoon Hendrik Kroeze (1912-1978). Later heeft de familie Povel het landgoed verkocht aan de familie Kroeze die van vader op zoon onafgebroken pachter is geweest van de boerderij en 43 ha grond.

Erve Tijthoff was tot zijn overlijden in 2021 de manege van Jan Kroeze (1950-2021).

De boerin op de foto is Lies Kroeze (1913-1974), zus van Hendrik Kroeze (1912-1978) ("Hennik").

Erve Tijthoff

Erve Tijthoff zag er begin 20e eeuw heel anders uit dan tegenwoordig. Ook de Almeloschestraat volgt een ander tracé dan de huidige Almelosestraat. Het volgt de “Oude Almelose Dijk” richting Binnenes. Links op de foto bevindt zich de Valkenberg. Achter de bomen liep oorspronkelijk een pad door het huidige bos en beekdal.

In de jaren 90 werd de slingerbocht in de Almelosestraat verlegd, en werd tevens een wildviaduct aangelegd. Bij deze werkzaamheden is helaas ook het monument “Jonas en de walvis” verdwenen. Volgens de overlevering zou het monument iets te maken hebben gehad met de voormalige Commanderie in Ootmarsum. Concrete historische feiten zijn daarover niet voorhanden.

“Erve Tijthoff” kent een bewogen geschiedenis. Het was door een erfenis eigendom van de weduwe Povel (textielfabrikant) uit Nordhorn, die van oorsprong Nederlandse was. De boerderij was verpacht aan de familie Kroeze. De boerderij werd na de oorlog opgeëist door de Nederlandse staat. Dit besluit werd aangevochten door de familie Povel die de boerderij in 1955 uiteindelijk terugkreeg. De familie heeft bij haar streven veel steun gekregen van de familie Kroeze en andere Ootmarsumse families.