Markt 5, Ootmarsum

Markt 5

Brunninkhuis

Eigenaar van het pand (De Stad 98) was in 1832 volgens het kadaster de timmerman en logementhouder Joannes in Oude Brunninkhuijs (1778-1857). Hij was gehuwd met Euphemia Gesina Scholten (1798-1832). Het echtpaar kreeg hier 5 kinderen. De oudste zoon, Johannes Antonius Brunninkhuis (1827-1906), werd later bekend onder de bijnaam Jan Tik en kocht in 1875 het pand aan wat nu Grotestraat 26 is.

Het pand werd in twee delen bewoond. Tot 1852 hadden de twee helften hetzelfde huisnummer: De Stad 98. Vanaf 1852 hadden de twee woningen hun eigen huisnummer.

Van Olffen

Vanaf ca. 1825 werd het rechter deel van het pand bewoond door de in Duitsland geboren hoedenmaker Hermannus van Olffen (1795-1862) en zijn vrouw Maria Vogel (1801-1863). Het echtpaar kreeg hier 9 kinderen, slechts 3 werden ouder dan 12 jaar.

Het pand werd in 1844 gekocht door medicijne doctor Johannes Gerhardus van Kersbergen (1795-1859) die ook eigenaar was van het pand rechts: Marktstraat 1, waar hij woonde samen met drie nichten van hem. Waarschijnlijk werd dit pand gebruikt als praktijkruimte.

Ten Oever

In 1861 werd het pand gekocht door Hermannus Henricus ten Oever (1800-1885) en ging met zijn vrouw Johanna Hesselink (1820-1878) in het linkerdeel wonen. Het echtpaar kreeg 7 kinderen, waarvan de tweede dochter hier later bleef wonen. Het rechterdeel werd verhuurd aan de familie Tichelaar.

In het linkerdeel van de woning vonden ook een kleermaker en een schoenmaker enkele decennia hun onderdak: Ferdinand Rädeker (1827-1907) en Hendrika Veldscholten (1851-1912). Vanaf 1886 vond hier het gezin van Gerhardus Johannes Steggink (1855-1929) en Johanna Dijkhuis (1861-1905) onderdak.

Kapitein Tichelaar

In 1861 kwam de gepensioneerde kapitein Johan Jans Tichelaar (1807-1870) met zijn gezin in het rechterdeel van het pand wonen. Tichelaar was eerder getrouwd met een vrouw uit Sumatra, waarmee hij een dochter kreeg. Zijn Sumatraanse vrouw is waarschijnlijk op Sumatra overleden, er zijn in Nederland geen overlijdensgegevens van haar bekend. In 1853 hertrouwde hij met Pauline Catharine Bartine ten Breujel (1827-1898) en ging in Denekamp wonen, waar vier kinderen werden geboren. In 1861 verhuisde het gezin naar Ootmarsum, waar nog twee kinderen werden geboren.

Op 9 maart 1870 overleed kapitein Tichelaar en een paar weken later zijn Sumatraanse dochter Hendricka Johanna Rigtje Sijboltina (1844-1870). In 1871 verhuisden de kinderen naar Utrecht en in 1874 vertrok ook de weduwe Pauline naar Utrecht.

Snijders

De tweede dochter van Hermannus Henricus ten Oever en Johanna Hesselink, Hermanna (1847-1907), trouwde in 1874 met de landbouwer Gerardus Snijders (1848-1919). In 1875 werd Gerardus de nieuwe eigenaar.

In 1909 werd het eigendom van het pand verdeeld tussen Gerhardus Snijders (5/8^e deel) en de 4 kinderen Johannes Hendrikus (1876-1939), Gerhardus (1880-1926), Bernardus Jozef (1883-1945) en Maria Aleida (1888-1969). Ook schoonzoon Albertus Johannes Raatgerink (1875-1920) werd net als de 4 kinderen eigenaar voor 3/40^e deel.

In 1919 werd het pand eigendom van de oudste zoon Johannes Hendrikus, die in 1908 getrouwd was met Johanna Maria Lansink (1876-1949)). In 1929 werd het eigendom verdeeld tussen Johannes (voor 7/12^e deel) en zijn vijf kinderen, die elk voor 1/12^e deel eigenaar werden.

Maria Snijders

In 1941 worden de oudste zoon Gerard Snijders (1911-1950) en zijn vrouw Maria Krabbe (1917-2007) de nieuwe eigenaar. Gerard was metselaar. Gerard overleed veel te vroeg op 39-jarige leeftijd ten gevolge van een ongeluk en Maria stond er alleen voor met haar drie dochters en twee zonen.

In de eerste jaren na het overlijden van haar man werd de kost verdiend door het verhuren van de voorkamer en het ’s avonds en ’s nachts breien voor anderen met de breimachine die ze de prijs van maar liefst ƒ 1795 had aangeschaft. In de avonduren studeerde ze voor haar Middenstandsdiploma, waarbij het buurmeisje Mieke Reinders op de kinderen paste. Haar eindexamen vond plaats in het Krasnapolsky hotel in Amsterdam, een wereldreis in die tijd! Na het behalen van de noodzakelijke papieren, opende Maria hier de winkel. Er werden sjaals, knopen, ceintuurs en wol verkocht.

In 1961 werd de winkel verbouwd tot "Zelfkeuze-textielzaak", voor die tijd heel modern. In de winkel werden door de klanten beha’s en lingerie zelf gepast, iets wat in grotere plaatsen niet meer gebeurde. Haar 3 dochters: Ria, Ans en Gerrie hielpen mee in de winkel.

Maria Snijders stopte met de winkel in 2001. Haar nicht Babette heeft de leegstaande winkel nog enige tijd gebruikt om haar schilderijen te exposeren, totdat het in 2002 gesloopt werd, om plaats te maken voor nieuwbouw van de Brasserie Rien Schulten, die in 2003 werd geopend.

Lees meer over deze bijzondere winkel in het boek van de BMS: Verdwenen winkels in Ootmarsum.

Nachtwacht Ben Morshuis

Nachtwacht Ben Morshuis heft het nachtwachtlied aan.

Sinds mensenheugenis had Ootmarsum, evenals vele middeleeuwse steden, een nachtwacht. Zijn taak was: het bewaken van stadswallen en poorten, het waarschuwen en mobiliseren van burgers bij brand, en er op toezien dat er niet werd ingebroken. Kortom, zorgen voor de veiligheid van de burger ’s nachts.

Met de komst van veldwachter en brandweer werd de nachtwacht overbodig. In 1917 werd het beroep nachtwacht in Ootmarsum afgeschaft, maar bleef het als oud gebruik in stand. Een keer per jaar, van Oud- op Nieuwjaar, maakt hij zijn ronde en zingt daarbij het aloude lied “Komt burgers komt...”. Het beroep van nachtwacht is altijd uitgevoerd door iemand van de familie Morshuis. Gerhardus Christinus Morshuis (1855-1929) was tot 1917 fulltime nachtwacht, daarna volgde zijn zoon Gait (1893-1970) hem op. Deze heeft zich tot 1970 van zijn taak gekweten en werd na zijn overlijden (hij was ongehuwd en kinderloos) opgevolgd door neef Ben Morshuis (1936-2024).

Personen: Jan Schulten, Jan Voorpostel, Ben van Benthem, Miny Morshuis, Mieke Schulten, Hanny Schulten, Ad Bergman, Riet Brandehof-Rekers, Jo Rekers, Ans ter Huerne-Rekers, Willy ter Huerne, Hans Bolscher, Guus Brons, Ans Brons, Ben Raatgerink

Paaswagens

De paaswagens rijden door de stad naar “De Poaskaamp”. Het paashout halen op paaszaterdag gebeurt met 3 platte wagens getrokken door 2 zware trekpaarden. De vrachtboeren rijden naar het Springendal waar de wagens hoog beladen worden met dennenhout voor het paasvuur. De Poaskearls worden op het Springendal geholpen door veel Ootmarsumse mannen en jeugd. Het is altijd een spectaculair gezicht wanneer de hoog opgeladen wagens tegen zonsondergang Ootmarsum binnenrijden en op de “poaskaamp” het hout afladen.

Markt 1991

Links de zojuist opgeheven winkel van Maria Krabbe (1917-2007). Daarnaast de schoenwinkel van Olde Meule en het Cremershuis.

Zelfkeuze winkel Maria Snijders

Markt 1990

Zelfkeuze-textielzaak van Maria Snijders

In de winkel werden door de klanten beha’s zelf gepast, iets dat in grotere plaatsen niet meer gebeurde.

Marie heeft de zaak opgezet na het vroege overlijden van haar man Gerard Snijders (hij was metselaar en is bij de buurman, waar hij aan het metselen was, overleden door de elektrische stroom) en opgebouwd samen met haar 3 dochters: Ria, Ans en Gerrie.

Markt 1983

Markt 1980

Rechts: Zelfkeuze-textielzaak Maria Snijders

Markt 5, 1980

Zelfkeuze-textielzaak van Maria Snijders-Krabbe (1917-2007), sinds 1950 weduwe van Gerard Snijders (1911-1950)

Zelfkeuze-textielzaak Maria Snijders

Zelfkeuze-textielzaak Maria Snijders

Zelfkeuze-textielzaak Snijders

Zelfkeuze-textielzaak Maria Snijders

Markt 1965

Zelfkeuze-textielzaak Maria Snijders. Links Essink

Vlöggeln 1965

Vlöggeln op de Markt anno 1965, het eindpunt van het Vlöggeln. Traditioneel worden dan de kinderen in de lucht gegooid.

Links groente, fruit en vis Herman op de Weegh, daarnaast dameskledingzaak Snijders. Rechts dezelfbedieningszaak van Tijhuis

Markt 1961

v.l.n.r.: Op de Weegh, Snijders, Marktstraat, Tijhuis

Op het spandoek boven de Marktstraat wordt een bazaar op 27 mei 1961 aangekondigd.

Markt en Marktstraat 1956

Markt en Marktstraat 1956. Zomaar een mooie foto van de Markt en de Markstraat in 1956. Kijk eens hoe het is veranderd.

Markt 1955

v.l.n.r. pakhuis Essink

Snijders

schoenmaker Hulshof

Textiel Essink

Midden: Tijhuis

Groente- Vis- en Fruithandel Herman op de Weegh

Groenteman Herman op de Weegh (1921-1993) klaar om uit venten te gaan met paard-en-wagen.

V.l.n.r. Wim Essink (1918-1985), Herman op de Weegh, op het paard Henk Essink (1947-2025), in deuropening mevr. op de Weegh?, Henk Floot (1919-1982), ?, op de Weegh

Markt 1938

Markt gezien vanaf het stadhuis

v.l.n.r.: W. Essink

Op de Weegh

Snijders

Paard en wagen: Op de Weegh

Marktstraat

Herman Tijhuis

auto: Olde Daalhuis

Gasthuisstraat

Pinksterbroed 1936

De Pinksterbroed onder de Pinksterkroon tijdens de folkloristische optocht in 1936.

In een krantenartikel wordt door journalist Weustink aandacht besteed aan deze gebeurtenis.

“Op 13 juni 1936 vond er in Ootmarsum een fokveedag en concours-hippique plaats met daaraan verbonden een folkloristische optocht. Het was een initiatief van de heeren van Deinse en Meijling. Tal van oude gebruiken werden gedemonstreerd.”

In het krantenartikel staat het als volgt: “ De optocht die ’s middags om ca. 2 uur aan de Denekamperweg zal worden opgesteld, zal als volgt worden geformeerd: enz.” Dan worden de 23 groepen opgesomd. De Pinksterbroed is groep 5: “Groep van 4 meisjes met ’Pinksterkroon’ en ’Pinksterbroed’. De optocht werd gejureerd door de heer van Deinse uit Enschede en Meijling uit Hengelo."

Deze foto van de optocht komt uit het tijdschrift “Eigen Erf”, een periodiek voor de boerenstand. Het werd geplaatst op 19 juni 1936. Onder de foto stond de volgende letterlijke beschrijving: “Deze originele groep stelde een Pinksterbroed met gevolg voor.”