De Bielenbelt
Het boerenwoonhuis op de Bielenbelt was een los hoes, een oorspronkelijk boerenwoonhuis waar mensen en hun vee samenleefden onder één dak in één grote ongedeelde ruimte. Het Los Hoes werd door de VVV Ootmarsum opengesteld voor het publiek, dat tegen betaling van aanvankelijk 10 cent en later een kwartje (15 cent voor grotere gezelschappen) rond kon kijken. Het huis werd toen nog bewoond, door de familie Westerhof, later de familie Frons-Westerhof. Dit los hoes stond oorspronkelijk in Agelo aan de Enktermorsweg. Na afbraak in 1927 is het in 1928 herbouwd op deze plek in Nutter.
De VVV had deze huurders van de Bielenbelt in het huurcontract verplicht toeristen en andere geïnteresseerden het huis te laten zien en te vertellen over hun dagelijkse leefpatroon. De VVV zorgde voor plaatselijke bekendheid en gaf onder meer ook ansichtkaarten uit waardoor de bekendheid van het Los Hoes werd vergroot. Het is vanaf het eerste begin dat het besef er was dat het onderhoud van een Los Hoes moest kunnen worden bekostigd en dat een grotere bekendheid zou bijdragen aan dat behoud. Desondanks raakte het Los Hoes in de jaren vijftig sterk in verval.
Los Hoes Ootmarsum
In het besef dat men in de stad Ootmarsum zelf vermoedelijk tot meer bezoekers zou kunnen komen, ruilde de gemeente Ootmarsum in 1960 de Bielenbelt met omliggende grond met aannemer Sleiderink die verplicht werd in Ootmarsum met authentieke bouwmaterialen een los hoes te bouwen.
Afbraak en wederopbouw van het oude vervallen huis werd niet raadzaam geacht. Dat ‘nieuwe’ los hoes diende een sterke gelijkenis te vertonen met zijn voorganger op de Bielenbelt. Daartoe werd een los hoes gekocht even over de grens in Duitsland. Het Los Hoes werd gebouwd op een stuk grond achter het Molenhuisje, op een steenworp afstand van het centrum van Ootmarsum op gemeentelijk grondgebied.
De inventaris van de Bielenbelt werd overgebracht naar Ootmarsum en waar nodig gerestaureerd. In 1962 is het los hoes op de Bielenbelt ingrijpend verbouwd, waarna het niet meer werd opengesteld voor het publiek. De woning werd nu gebruikt als zomerverblijf en tijdelijke bewoning. In 1990 is het andermaal verbouwd en sindsdien wordt het permanent bewoond.
In 1963 werd het Los Hoes Ootmarsum, zoals het werd aangeduid, opengesteld voor het publiek. Het heeft steeds grote belangstelling getrokken. De plek vlak bij het centrum van Ootmarsum maakte dat vele bezoekers aan Ootmarsum het Los Hoes Ootmarsum wisten te vinden. Vanuit de gemeente Ootmarsum werd Jans Hesselink als beheerder aangesteld, daarbij ondersteund door de in 1966 opgerichte Stichting Heemkunde Ootmarsum en Omstreken.
Kadastraal
In de 18e eeuw lag hier een heideveld van ruim 5 hectare, dat eigendom was van de Marke van Nutter. Het had het kadastrale nummer A788.
In 1856 is het perceel in delen gesplitst en een perceel ter grootte van 2736 m2 werd eigendom van de gemeente Ootmarsum en kreeg het kadastrale nummer A1903 . De (oude) Helweg begrensde het perceel aan de noordzijde en de verlegde Vasserweg aan de zuidzijde. De Helweg werd aan de westzijde rechtdoor getrokken naar de Vasserweg.
In 1928 werd hier een huis gebouwd door de gemeente Ootmarsum. De bestemming van de woning met het kadastrale nummer A3153 was "huis, heide, hakhout" en de oppervlakte was inmiddels 2700 m2. Een hutje op de hei dus eigenlijk. De woning was het Los Hoes dat afkomstig was uit Agelo, nabij de Enktermorsweg. Daar was het in 1927 afgebroken.
Westerhof
In 1928 komt hier volgens het bevolkingsregister het gezin van de steenfabriek arbeider Bernardus Westerhof (1887-1940) te wonen vanuit Tubbergen. Bernard was in 1919 getrouwd met Sien Jansen (1889-1951) en er waren 3 kinderen.
Op het erf kwam de in 1937 opgerichte volksdansgroep De Boerendansers regelmatig bij elkaar en gaf er voorstellingen voor toeristen. Van deze bijeenkomsten zijn gelukkig nog veel foto’s bewaard gebleven. Bernard was ook accordeonspeler en begeleidde daarmee de Boerendansers. Ook zijn zoon Jan (1920-2001) speelde accordeon. Hij werd ook bekend als Jan van ’t Los Hoes. De woning werd tegen betaling ook opengesteld voor publiek als Los Hoes.
In 1942 is er sprake van ontginning en wordt de bestemming "huis, erf, hakhout".
Hun dochter Marie Westerhof (1921-2009) trouwde in 1947 met Herman Frons (1916-2009) en gingen hier na het huwelijk wonen. Rond 1960 wordt de woning gesloopt en een op dit Los Hoes gelijkende woning werd vanuit Duitsland overgeplaatst naar het Openluchtmuseum in Ootmarsum.
Buijvoets-Koopmans
In 1962 wordt de woning volgens de gegevens van het kadaster vernieuwd. Volgens het kadaster wordt de woning in 1964 eigendom van de kantoorbediende Henny Koopmans (1932-2022). Er is sprake van een ruiling met het hooi en bouwland met het kadastrale nummer D993 in Oud Ootmarsum, waar het onderdeel is van een ruilverkaveling, waar nu het industrieterrein "De Mors". Dat is ongeveer waar tegenwoordig Logisolution gevestigd is. Het was eigendom van Hermannus Gerhardus Weustink (1888-1963), die in 1963 overleden was. De naam Sleiderink komt niet voor in de annalen van het kadaster.
In 1967 overlijdt de zus van Henny: Ine Koopmans (1929-1967). Zij was getrouwd met Gerrit Buijvoets (1923-2016). Een jaar na het overlijden van zijn vrouw, hertrouwt Gerrit met Henny en samen worden ze de eigenaar van de woning.
In 1971 vindt er een grote ruilverkaveling plaats, waarbij het perceel een stuk groter wordt: de oude Helweg wordt opgeheven en de vrijkomende grond wordt bij het perceel getrokken. Het nieuwe nummer wordt daarbij A3692 met een oppervlak van 3687 m2.
Tekst: Rob Meijer en René Rorink
