Schiltstraat 14, Ootmarsum

Ton Schultenplein 2

De Pastorie

Op de plaats waar nu restaurant "De Pastorie" staat, heeft gedurende 3 eeuwen een pastorie gestaan. De geschiedenis gaat terug tot het jaar 1703. Pastoor Smithuis kocht het pand op de hoek Schiltstraat-Kapelstraat. Het werd echter bewoond door de familie Elshof. De omstandigheden waren echter in die tijd erg slecht voor de katholieken en dus vluchtte hij naar Halle, waar hij in 1726 stierf.

Verschillende pastors hebben hier een weinig benijdenswaardige tijd doorgemaakt. In 1751 werd Johannes Henricus Helter (1714-1801) hier pastoor. In de 50 jaren dat hij pastoor was heeft ook hij veel tegenwerking gehad, met name van de toenmalige Drost van Twente, van Heijden Hompesch. Pas in 1795, toen de Drost was verdreven, was er van meer vrijheid sprake. Pastoor Helter stierf in 1801.

In datzelfde jaar volgde pastoor Bernardus Joannes Jochems (1758-1832) hem op. In 1809 werd door hem de eerste mis weer opgedragen in de H.H. Simon en Judaskerk, nadat Lodewijk Napoleon Ootmarsum had bezocht en de Katholieken en Protestanten tot elkaar had gebracht.

De volledige lijst met pastoors die hier hebben gezeten is:

• 1751-1801: Johannes Henricus Helter
• 1801-1832: Bernardus Joannes Jochems
• 1832-1854: Stephanus Wulferink
• 1854-1882: Willem Hendrikus Antonius van der Linde
• 1882-1895: Wilhelmus Verhoeven
• 1895-1903: Simon Christianus van Os
• 1903-1906: Joannes Henricus Rolfes
• 1906-1911: Hendrik Herfkens
• 1911-1921: Hermannus Egberink op Beuvink
• 1921-1954: Jacobus Johannes Scheepers
• 1954-1971: Eduard Franciscus Clemens Schweigmann

Aangenomen wordt dat alle pastoors sinds 1809 in deze pastorie hebben gewoond. In 1974 is de pastorie gesloopt t.b.v. de bouw van een nieuwe vleugel aan het bejaardenhuis. In 2012 is ook het bejaardenhuis gesloopt nadat er aan de Meierij een nieuw verzorgingshuis is gebouwd. Hiervoor in de plaats zijn gekomen het restaurant "De pastorie" en rechts het "Museum Ton Schulten" die in 2013 hun deuren hier openden.

Deze samenvatting is ontleend aan het boek Zusters Franciscanessen van de Heilige Familie in Ootmarsum, uitgegeven door Ben Morshuis.

Kadastraal

Begin 19^e eeuw stond de pastorie ingeschreven onder het kadastrale nummer A647 met daarachter een tuin met het nummer A646. De eigenaar was “het Rectoraat van Ootmarssum”. In 1847 werden de beide percelen samengevoegd tot het nieuwe nummer A1345 op naam van "De R’ Catolijke Pastorij van Ootmarsum".

In 1888 en 1900 werden er verbouwingen uitgevoerd, waarmee de kadastrale nummers veranderden in A1974 en A2121 .

Bejaardenhuis

In 1960 werden de pastorie en omliggende percelen verkocht aan de "Stichting Bejaardenzorg Sint Franciscus Gasthuis Ootmarsum". Rondom de pastorie werd in 1963 het bejaardenhuis Sint Franciscus gerealiseerd. De oude pastorie bleef daarbij intact.

In 1974 werd ook de oude pastorie gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw in 1975. Op de plaats van de oude pastorie werd een vleugel bijgebouwd en het bejaardenhuis zelf gemoderniseerd. Aan de Kapelstraat (de "even" kant) werden bejaardenwoningen gebouwd.

In 2005 verhuizen de bewoners van het bejaardenhuis naar het nieuw gebouwde verzorgingshuis aan de Meierij. Het oude bejaardenhuis wordt afgebroken en maakt plaats voor nieuwbouw. Aan de Schiltstraat het restaurant De Pastorie met ernaast het museum Ton Schulten. Aan de Kapelstraat komen appartementen met winkels en wonigen.

Sloop bejaardenhuis

Oude bejaardenhuis is gesloopt. Gezien vanuit de Schiltstraat, links is de Kapelstraat.

Bejaardenhuis 2001

Bejaardenhuis 2001

Bejaardenhuis 1987

Uitbreiding bejaardenhuis met recreatiezaal

Schiltstraat 1985

Links: Buijvoets. Midden: Ten Bokum en Bekman. Rechts: Bejaardenhuis

Bejaardenhuis 1978

Bejaardenhuis Huize Franciscus

Achtergrond: Ten Bokum en Bekman

Bejaardenhuis 1978

Bejaardenhuis Huize Franciscus na ingrijpende verbouwing

Kardinaal Willebrands

Kardinaal Willebrands op weg naar de opening van het verbouwde bejaardenhuis. Het bejaardenhuis was geheel verbouwd en uitgebreid met een nieuwe vleugel. De oude pastorie werd hiervoor afgebroken. De feestelijke opening werd gevierd met een receptie en H. Mis door kardinaal Willebrand. De recreatiezaal was hiervoor speciaal ingericht tot kapel.

Zuster Rigoberta die bij haar aanstelling in 1969 als directrice vaststelde dat het bejaardenhuis geheel verouderd was, zette zich met grote inspanning in voor de verbouwing van Huize Franciscus. Toen de verbouwing afgerond maakte zij plaats (1 juni 1975) voor een jongere kracht: W.H.G. (Wil) Alink werd tot directeur benoemd. Kardinaal Willebrands was net benoemd tot bisschop van Utrecht.

Zie Jaarboek Heemkunde Ootmarsum 2007: "Pastor L.J. Brummelaar; herinneringen aan mijn tijd in Ootmarsum”.

Verbouwing Bejaardenhuis St. Franciscus.

De ’oude pastorie’ wordt afgebroken t.b.v uitbreiding van het bejaardenhuis.

Verbouwing Bejaardenhuis St. Franciscus.

De ’oude pastorie’ wordt afgebroken t.b.v. uitbreiding van het bejaardenhuis.

Verbouwing bejaardenhuis St. Franciscus

De ’oude pastorie’ wordt afgebroken t.b.v de uitbreiding ban het bejaardenhuis.

Verbouwing Bejaardenhuis St. Franciscus.

In verband met de uitbreiding van het bejaardenhuis wordt de ’oude pastorie’ afgebroken.

Bejaardenhuis 1974

Sloop oude pastorie

Bejaardenhuis 1974

Sloop oude pastorie

Bejaardenhuis 1972

Bejaardenhuis (1958) met links de voormalige pastorie.

Binnentuin Bejaardenhuis

Binnentuin van het bejaardenhuis Huize Franciscus

Boerenkapel

Een boerenkapel treedt op voor de ouderen in Huize Franciscus. Het bejaardenhuis kon worden gebouwd toen de nieuwe r.-k. pastorie aan het Kerkplein in gebruik werd genomen in 1958. Op de foto is voor het gebouw nog een grasveld te zien; later kwam hier een binnenplaats met volière.

De Pastorie

Afgelopen week werd het nieuwe museum Ton Schulten met veel elan geopend. Links in het imposante gebouw bevindt zich nu een restaurant met de naam De Pastorie. Een heel toepasselijke naam, want eeuwenlang stond op deze plek de r.-k. pastorie.

De oude pastorie

De oude pastorie die een onderdeel vormt van het bejaardenhuis. De pastorie werd afgebroken ten behoeve van de uitbreiding van het bejaardencentrum.

Schiltstraat 1957

Rechts: Pastorie

links: Groener Meubilering (daarvoor Dijkstra en Stroot). Is later gesloopt t.b.v. doorbraak Schiltstraat - Westwal

achter: Kapelstraat

Palmpasen 1940

Een groep meisjes van de KJM (Katholieke Jonge Meisjes) met grote Palmpasens voor de pastorie aan de Schiltstraat. Ze stonden voor de rechterzijde van de pastorie; rechts was nog de catechismuskamer. Het is niet duidelijk waarom de meisjes zo’n grote Palmpasen met linten vasthouden.

Op deze foto: Stien Wientjes, Marietje Wientjes, Hennie Koopmans, Annie Koopmans, Sinie Heisterkamp, Joke ter Hofstéde, Betsie Veldboer, Trees van Benthem, Irmie Horsthuis, Tine Kouijzer, Clementine Haarhuis, Sinie ter Braak, Riet Bloemen en Rikie Hulshof.

Pastorie 1920

R.K. Pastorie met rechts catechismuskamer.

Hier hebben de volgende pastoors gewoond:

• Bernardus Joannes Jochems (1801-1832)
• Stephanus Wulferink (1832-1854)
• Willem Hendrikus Antonius van der Linde (1854-1882)
• Wilhelmus Verhoeven (1882-1895)
• S. van Os (1895-1903)
• Joannes Henricus Rolfes (1903-1906)
• H. Herfkens (1906-1911)
• Hermannus Egberink op Beuvink (1911-1921)
• Jacobus Johannes Scheepers (1921-1954)
• Eduard Franciscus Clemens Schweigmann (1954-1971)

Grotestraat 1910

De oude pastorie na de uitbreiding plm. 1904. In de winkel van Marie Kemperink (Kresters Marie), was van alles te koop. De Grotestraat heette vroeger Schiltstraat en liep van de Markt tot café Vos. Trefwoord specifiek: straat, Grotestraat, links het witte huis van Alfred Bendien (directeur Twentsche Damast-, linnen- en katoenfabriek), ernaast winkel/werkplaats Marinus Johannink (rijwielhersteller/koperslager), midden R.K pastorie (na uitbreiding), rechts ernaast tuinpoort en catechismuskamer, rechts winkel G. Kemperink, vrouw met knipmuts Opoe Johannink

Grotestraat 1910

De Grotestraat heette toen nog Schiltstraat In de Grotestraat met links reeds een kapperszaak (Franciscus Aloijsius Bieckmann) in het pand van Frowijn, die er een café en rijwielzaak had. Later bood het pand onderdak aan radio- en wasmachinehandel G. Hulsink en B. van der Hout; nu reeds meer dan een halve eeuw bakkerij van Benthem).

De pastorie aan het einde van de straat heeft twee verdiepingen, in de straat zitten nog kinderkopjes. De catechismuskamer is veranderd en vermoedelijk uitgebreid. Koopmans woonde er links al wel, maar Stroot nog niet getuige het opschrift van Marie Kemperink rechts op haar winkel. Het bord Shell verwijst naar de benzinepomp van Johannink.

Grotestraat 1890

Grotestraat anno 1890. De pastorie is hier nog niet verbouwd!

v.l.n.r. Juwelier Greveler, pand later Bendien, pand later Johannink, Dijkstra.

Cramer

• Johanna Adolphina (1839-1906) trouwde in 1863 met de medicinair doctor Wolterus ten Bruggencate (1832-1889). Zij woonden links aan de Grotestraat 4.
• Bernard (1840-1892), sigarenfabriekant
• Gerrit Willem (1842-1920) trouwde in 1870 met Jacomina Lazonder, papierfabrikant, werd later burgemeester van Ootmarsum.
• Maria Arnolda (1844-1925). Zij was papierfabrikant, net als twee van haar broers.
• Albertus Hendrik (1846-1917) werd notaris in Edam
• Hendrik Gerhard Diederik (1848-1925), papierfabrikant
• Gerhard Hendrik (1850-1853), overleden op 2-jarige leeftijd
• Gerhard Hendrik (1853-1926), werd notaris in ’s-Gravenhage

Ten Bruggencate

Een volledige beschrijving van de familie Cramer staat op de hoofdpagina van Grotestraat 2, waar ook de latere bewoners beschreven worden.